25/05/2026
Oğuz Selim Yazıcı’nın kaleminden…
KÜLTÜRLENME…
Diploma enflasyonu herkeste bir diploma, alakalı alakasız. Değerli mi? Hayır. İşe yarıyor mu? Dayına bağlı. Sonuçta Boğaziçi ile ODTÜ ile Gümüşhane, Kars diplomasında aynı bölüm yazıyor. Farkı kim seçiyor? Özel sektör. Avrupa, dünya… Peki diğer diploma ne yapıyor? Kamuyu zorluyor. En iyisini, en zekisini, en iyi yetişmişini alıp devleti yüceltmekle yükümlü kamu ne yapıyor? Mülakat yapıyor.
Şimdi buradan kültürlenmeye geçelim. Bu kadar üniversite mezunu, bu kadar yüksek lisans falan uçmamız lazım değil mi? Ama uçamıyoruz. Ateşlemiyor. Neyi öğrendik, neyi tecrübe ettik? Herkesin okuması gerekmiyor. Eğitim ilkokul, hadi ortaokul. Gerisi isteğe bağlı olmalı. Okuma kapasitesi, isteği yoksa ya da okumak istemiyorsa zorlamanın bir anlamı yok. Zorunlu bölümünü yeniden düzenlersiniz. Eskisi gibi olur. Hatta benim hep istediğim, çok istediğim 3 (Her yerde öğrenci sayısına bakılmaksızın var) 4 (şimdiki taşıma merkezlerinde var) içi dolu 3+4 niye? Belirli bir seviyeden sonra öğrenme ve mesleğe yönelim azalıyor. Bakınız teknik eleman yetişmiyor. 12 sene okuyan bir çocuk hiçbir şey yapmıyor. Şu an ülkede aile sistemi Avrupa gibi olsun, 18 bitiren evden ayrılsın, kıyamet kopar. Aile düzenleri bize özgü olmasın taşradan beslenen anakentlerde sıkıntılar 10 kat büyür. İnanmayan Anadolu’dan İstanbul, Ankara başta olmak üzere şehirlere gelen otobüslere baksın. Bagajlar yiyecek dolu. İnsandan çok bagaj taşıyorlar.
Kültürlenme; çok üniversite açmakla, din; çok cami yapmakla, insanlık; kamu spotlarıyla gelişmez düzelmez. Tüm bunlar birbirine bağlı binişik gelişmelerdir. Her şeyin çoğu kaliteyi düşürür, vasıfsızlığı parlatır, kültürlenme bir yaşam biçimidir. Görerek, yaşayarak, sindirerek, rol modellerle öğrenilir yaşanır. Paylaşan, bölüşen, sohbeti dinlenen, insanlardır. Kültürlenme trafikte yol vermen, yol almandır, kültürlenme markette kasada sıraya girmendir, kültürlenme dolmuşta ihtiyacı olanı korumak, yer vermektir, kültürlenme bir kediye gülümsemek, elindeki simitten bir parça bölüşmektir. Bunlar ise öğrenilen davranışlardır. Kitaptan okumakla kazanılmaz.
Naçizane…
