14/07/2026
No i zapomnieliśmy o urodzinach. Bijemy się w pierś.
Będzie długo, ale warto!!
Postaram się rozpisać największe osiągnięcia Księcia Alberta Sasko-Cieszyńskiego, jednak zdaję sobie sprawę że zapewne części zapomnę, lub po prostu nie wiem. W miarę Waszych komentarzy postaram się uzupełniać post.
Jego życiorys przypomina jakby Hitchcock w roli głównej swojego filmu obsadził mitycznego króla Midasa. Czyli najpierw trzęsienie ziemi a potem z krateru wydobywają się tylko złote monety 😊
Albert Kazimierz Wettyn urodził się 11 lipca 1738 w Moritzburgu koło Drezna, jako syn elektora saskiego i króla Polski Augusta III i Marii Józefy Habsburg. Już w kołysce zostaje udekorowany najwyższym medalem Rzeczpospolitej – Orderem Orła Białego. Posiadał 13 rodzeństwa. Początkowo miał zostać duchownym, jednak od 1759 roku służy w armii austriackiej, gdzie w 1760 zostaje mianowany na generała-porucznika, a od 1761 awansował na feldmarszałka-porucznika. Od 1765 jest namiestnikiem cesarskim na Węgrzech. Przywódcy konfederacji barskiej widzieli w nim kandydata do tronu polskiego, na wypadek odsunięcia od władzy Stanisława Augusta Poniatowskiego, do czego jednak nie doszło.
W kwietniu 1766 roku Albert, żeni się z ukochaną córką cesarzowej Marii Teresy, Marią Krystyną. Jest to o tyle ważne, że ślub następuje z miłości (zgoda cesarzowej), a nie dla sojuszy czy zgód, co w historii Księstwa Cieszyńskiego ma duże znaczenie.
31 maja 1766 - cesarzowa przekazała Księstwo Cieszyńskie jako niepodzielne lenno w ręce nowożeńców. Wtedy Albert Kazimierz przyjął tytuł Księcia Sasko - Cieszyńskiego.
1 października 1766 - hołd nowemu księciu złożyła cieszyńska szlachta, po czym nastąpiło przyjęcie lenna i ślubowanie urzędników Komory Cieszyńskiej oraz 4 miast i 48 wsi kameralnych
16 maja 1767 - 17 maja 1767 – narodziny i śmierć jedynego dziecka pary książęcej Marii Krystyny Teresy
1768 –wraz z żoną założył w Wiedniu galerię Albertina. W czasach obecnych uznawaną za największą na świecie kolekcję grafik.
1781-1793 wraz z żoną był generalnym gubernatorem Niderlandów Austriackich
1794-1795 był feldmarszałkiem Rzeszy
1772 – założył hutę żelaza w Ustroniu. Następnie 1780 młotownię, 1792 arcyksiążęcą papiernię, 1813 walcownię żelaza, 1816 Zakład Obróbki Plastycznej Cyny, lejarnia mosiądzu i odlewnia brązu, a w 1820 kolejną młotownię co na zawsze zmieniło charakter miejscowości
1774 - na terenie całego księstwa wprowadzony został obowiązek szkolny, prawie całkowicie likwidujący analfabetyzm wśród ludności
1775 - uruchomiono międzynarodowe targi w Cieszynie i zaczęto budować „cesarską drogę”, która połączyła Wiedeń ze Lwowem przez Cieszyn i Bielsko, zaprowadzono też stałe połączenia pocztowe
1785 - rozpoczęło się regularne wydobycie węgla kamiennego w Polskiej Ostrawie, a w 1794 w okolicach Karwiny
1778 – założył manufakturę tekstylną w nowej dzielnicy Cieszyna zwanej Saską Kępą (Saxenberg)
1779 - odbył się w Cieszynie kongres pokojowy kończący tzw. wojnę o sukcesję bawarską. W dniu urodzin cesarzowej Marii Teresy (13 maja) sali Sejmu Ziemskiego w Cieszynie podpisano tzw. Pokój Cieszyński
1789 – po wielkim pożarze Cieszyna który strawił 267 budynków, para książęca wsparła miasto, finansując między innymi budowę nowego klasycystycznego ratusza. Małżonkowie planowali także przebudowę cieszyńskiego zamku, gdzie zamierzali umieścić również swe bogate zbiory dzieł sztuki
1791 - Albert i Maria Krystyna dokonują formalnej adopcji Karola Ludwika Habsburga, za zgodą jego ojca, cesarza Leopolda II.
1797 - Albert (wraz z żoną) nabywaja tzw. Frydeckie państwo stanowe i włączają je do Komory Cieszyńskiej
24 czerwca 1798 roku – śmierć żony Marii Krystyny. Od tego czasu Książę, przebywa prawie tylko w Wiedniu, aby być cały czas jak najbliżej grobu swojej ukochanej.
1804 – w Ustroniu powstaje Hotel Kuracyjny dający początki uzdrowiska
1805 – założył pierwsze w Wiedniu nowoczesne wodociągi, funkcjonujące po dziś dzień pod nazwą „Wodociągów Albertyńskich” (Albertinische Wasserleitung)
1805 - po klęsce wojsk austriackich w wojnie z Napoleonem, Cieszyn był przez kilka tygodni tymczasową stolicą monarchii, bowiem przeniósł się do niego dwór uciekający z Wiednia
1806 – założył hutę żelaza w Baszce koło Frydku
Zmarł 10 lutego 1822 w wieku 83 lat, pozostawiając Księstwo Cieszyńskie swemu adoptowanemu synowi, arcyksięciu Karolowi Ludwikowi Habsburgowi, który przyczynił się do znacznego rozwoju swych posiadłości, przez zakup dóbr żywieckich (1838), założenie huty żelaza w Trzyńcu (1839), a w Cieszynie przez budowę pałacu myśliwskiego z oranżerią (1838-1840) i browaru (1846)
Panowanie:
1765-1780: Węgry (władza namiestnicza)
1781-1793: Niderlandy Austriackie (władza namiestnicza)
1766-1797: Cieszyn, Jabłonków, Skoczów, Strumień (współrządy)
1797-1798: Cieszyn, Frydek, Jabłonków, Skoczów, Strumień (współrządy)
1798-1822: Cieszyn, Frydek, Jabłonków, Skoczów, Strumień
Podsumowując:
Albert zastał Księstwo Cieszyńskie drewniane, a pozostawił murowane. Bogate, bez analfabetyzmu, bez podziałów religijnych, z perspektywami na dalszy rozwój pod rządami dobrze do tej roli przygotowanego pasierba Karola Ludwika Habsburga.
fot. wikipedia, Muzeum Ustrońskie, niemczyk.pl, zwrot.cz,
