16/10/2025
ငလျင်ကို ခန့်မှန်းလို့ရလား?
မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လှုပ်ခတ်သွားတဲ့ ၇.၈ မြေငလျင်ကြီးနောက်ပိုင်းမှာ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ သိသိသာသာများလာတဲ့ လူနှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။
အဲ့တာကတော့ ငလျင် ခန့်မှန်းသူ၊ ငလျင်ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် ဆိုသူတွေနဲ့ နောက်တစ်ခါ ဒီလို ငလျင်ထပ်လှုပ်မှာကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်နေကြသူတွေပါ။
ငလျင်ကို ခန့်မှန်းလို့ရလား? ခန့်မှန်းချက်တွေက ဘယ်ကနေလာတာပါလဲ? နောက်တစ်ခါကော ဒီလိုငလျင်တွေ ထပ်လှုပ်မှာလား?ဆိုတာ လူအများစုရဲ့ မေးခွန်းတွေဖြစ်လာပါတယ်။
✅အရင်ဆုံးအနေနဲ့ သိရမှာက "ကမ္ဘာပေါ်က ဘယ်သိပ္ပံပညာရှင်၊ အဖွဲ့အစည်းကမှ ငလျင်လှုပ်မယ့် နေရာ၊ ပြင်းအားနဲ့ အချိန်အတိအကျကို မခန့်မှန်းမသိနိုင်ပါဘူး" ဆိုတာပါ။
ကျွန်တော်တို့မြန်မာနိုင်ငံထက် အများကြီးတိုးတက်ပြီး ငလျင်အမြဲတစေလှုပ်နေပြီး ငလျင်သိပ္ပံအတွက် နိုင်ငံတော်ဘတ်ဂျက်အများကြီးသုံးပြီးတော့ လေ့လာနေတဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံလို ငလျင် အန္တရာယ်အမြဲတွေ့နေရတဲ့ နိုင်ငံတောင် ငလျင်ကို မမှန်းနိုင်သေးပါဘူး။
နာဆာလို ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းသိပ္ပံပညာရှင်တွေစုထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းနဲ့ USGS လို့ခေါ်တဲ့ အမေရိကန်မြေငလျင်စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့လည်း ငလျင်ကို ကြိုမသိနိုင်ပါဘူး။
ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးမှသာ သတင်းထုတ်ပြန်နိုင်၊ အချိန်နဲ့ တပြေးညီပြောပြနိုင်ပါတယ်။
♦️ဘာကြောင့် မခန့်မှန်းနိုင်ရတာလဲ?
မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက်တွေထုတ်နိုင်ပြီး ငလျင်ကျတော့ ဘာလို့ မထုတ်နိုင်ရတာလဲ၊ ကြိုမသိရတာလဲ ဆိုရင် မြေအောက် ကီလိုမီတာ အနက်ကြီးထဲမှာ လှုပ်ခတ်တဲ့ ငလျင်တွေကို ထောက်လှန်းသိရှိနိုင်မယ့် Sensor အချက်ပြကိရိယာတွေ မရှိ ၊မထားနိုင်လို့ပါ။
နောက်ပြီး ကမ္ဘာမြေထုရဲ့ ဖွဲ့စည်းပြောင်းလဲမှုတွေက အချိန်နဲ့အမျှ ဖြစ်ပေါ်နေပြီး အလွန်ရှုပ်ထွေးတဲ့ဖြစ်စဉ်ဖြစ်တာမို့ ဒီလိုအတိုင်းအတာတစ်ခုလုံးကို စောင့်ကြည့်တိုင်းတာနေနိုင်ဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။
ဂြိုလ်တုတွေ အသုံးပြုပြီး မြေပြင်အနေအထားကို စင်တီမီတာလောက်အပြောင်းအလဲကို သိနိုင်တဲ့ နည်းပညာတွေရှိပေမယ့် ဒီနည်းပညာတွေကလည်း ငလျင်ကိုကြိုမမှန်းနိုင်ပါဘူး။
အရင်ကလှုပ်ခတ်ခဲ့ဖူးတဲ့ ငလျင်အခြေအနေသမိုင်းတွေ ကိုစုပေါင်းပြီး Model တည်ဆောက်လေ့လာတာမျိုးတွေရှိပေမယ့် ဒီ Model တွေက လည်းသေသေချာချာ အဖြေမထုတ်နိုင်ပါဘူး။
နေကလာတဲ့ ကိုရိုနာတွေကြောင့်လည်း ငလျင်လှုပ်မယ် မလှုပ်မယ် ပြောလို့မရပါဘူး။ဒေါ်လာ ဘီလျံပေါင်းများစွာ အကုန်အကျခံထားမယ့် လေ့လာရေးစင်တာတွေရှိရင်တော့ စက္ကန့်ဝက်လောက်ကြိုသိရတာမျိုးရှိပေမယ့် ရက်ချီ၊လချီကြိုတင်ပြီးသေချာပေါက်ကို လှုပ်ခတ်မယ်ဆိုတာမျိုးတော့ ဘယ်သူမှ အတတ်မပြောနိုင်ပါဘူး။
လူမှုကွန်ရက်မှာ ငလျင်ဗေဒကို ဝါသနာပါပြီး ကြိုခန့်မှန်းကြတဲ့သူတွေလည်းရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့အထိ ဘယ်အရပ်ဒေသမှာလှုပ်မယ်၊ ဘယ်လို ပြင်းအားနဲ့ ဘယ်အချိန်မှာ လှုပ်မယ်ဆိုတာကို တိတိကျကျပြောနိုင်ပြီး မှန်ကန်တဲ့သူလည်း အခုထိ တစ်ယောက်မှ မရှိပါဘူး။
သူတို့အများစုဟာ ပညာရှင်အစစ်အမှန်မဟုတ်သလို၊ တိကျတဲ့ တိုင်းတာရေးကိရိယာများနဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ ထောက်ခံပံ့ပိုးထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း မရှိတာမို့ သူတို့ရဲ့အယူအဆတွေဟာ မှားယွင်းမှုများလေ့ရှိပါတယ်။
🗣️ငလျင် ခန့်မှန်းချက်တွေက ဘယ်ကနေလာတာလဲ?
အင်တာနက်ပေါ်က ငလျင်ခန့်မှန်းချက်တွေဟာ ယေဘုယျအားဖြင့် ခိုင်မာတဲ့ သိပ္ပံအခြေခံမရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေ၊ ကောလာဟလတွေနဲ့ တစ်ကိုယ်တော် ခန့်မှန်းသူတွေဆီက လာတာများပါတယ်။
ဒီလို ငလျင်ကြီးတွေလှုပ်ပြီးချိန်ကစလို့ အားလုံးရဲ့စိတ်မှာ ဒုတိယအကြိမ် လှုပ်မည်ကို စိုးရိမ်ကြောက်လန့်နေတာ၊ ငလျင်ခန့်မှန်းချက်များလို သတင်းများကို စိတ်ဝင်တစား ရှာဖွေဖတ်ရှုကြတာကအပြစ်ပြောစရာမဟုတ်ပေမယ့် ဒီအခွင့်အရေးကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး လူလည်တစ်ချို့က သူတို့တွေရဲ့ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာ လူကြည့်များဖို့ နဲ့တစ်ကိုယ်ရည်ကျော်ကြားမှု ရရှိဖို့ အတွက် တိကျမှုမရှိတဲ့ခန့်မှန်းချက်တွေ ကို ထုတ်ပြန်နေကြတာဖြစ်ပါတယ်။
❌ဒီလူတွေရဲ့ တူညီချက်က ငလျင်ကြီးဖြစ်ပေါ်လာမှ ပေါ်လာတဲ့နေ့ချင်းညချင်း ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်ဆိုပြီးဖြစ်ကုန်ကြတဲ့သူတွေပါ။ဘာပညာရှင်မှ မဟုတ်ကြပါဘူး။
လူကြည့်များလာ တာကနေ တစ်ဆင့် ကြော်ငြာဝင်ငွေရရှိဖို့နဲ့သူတို့ရဲ့ကုန်ပစ္စည်းတွေ ရောင်းချဖို့တွေလုပ်လာတာမျိုးပါ။တစ်ချို့ကျတော့ လူအများစုစိတ်ဝင်စားမှုကိုလိုအပ်နေတဲ့ Attention seeker မျိုးတွေမလို့ လူစိတ်ဝင်စားမယ့် ဘာမဆိုလုပ်လေ့ရှိတဲ့သူတွေလည်းဖြစ်တတ်ကြပါတယ်။
ဒီလိုမျိုး လူလည်ပတ်ကားတွေ နိုင်ငံတကာမှာလည်းရှိပါတယ်။မြန်မာနိုင်ငံ သိပ္ပံအသိပညာမှာ ဖွံဖြိုးမှုအားနည်းနေတာကို အခွင့်ကောင်းယူတတ်သူတွေပါ။
တိရိစ္ဆာန်အကောင်တွေ မူမမှန်တာ ကြောင့် ငလျင် လှုပ်ခတ်မယ်လို့လည်းကြိုမှန်းလို့မရသလို သူတို့ မူမမှန်နေတာပေမယ့် ငလျင်မလှုပ်တာမျိူးတွေလည်းရှိပါတယ်။ဗေဒင်ကိန်းဂဏန်းတွေနဲ့လည်းငလျင်ဖြစ်တာကို ကြိုတွက်လို့မရပါဘူး။ဒီလိုသာကြိုတွက်လို့ရရင် ဂျပန်ဘူမိဗေဒမြေငလျင်စခန်းမှာ ဗေဒင်ဆရာတွေကိုပဲခန့်ထားမှာပါ။
❌နောက်တစ်ခါကော ဒီလို ငလျင်တွေ ထပ်လှုပ်မှာလား?
မြန်မာနိုင်ငံဟာ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ကြောကြီးပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည့်အတွက် အနာဂတ်မှာ ငလျင်တွေ လှုပ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာကတော့ သိပ္ပံနည်းကျ သေချာနေတဲ့ အချက်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ဒါမယ့် အနာဂတ်ဆိုတာ ဒီနေ့လား လာမယ့် နှစ်နှစ်ဆယ်မှလားဆိုတာ အတိအကျဘယ်သူမှ မသိရ မပြောနိုင်ပါဘူး။
သတင်းတစ်ခုကို မသေချာပဲ အလျင်စလို ပြောလိုက်တာ ပညာရှင်တွေရဲ့ အမူအကျင့်မဟုတ်ပါဘူး။ဘယ်လိုစေတနာရှိရှိ အများပြည်သူပိုမိုခြောက်ခြားစေမယ့် သတင်းအမှားတွေတော့ မတင်သင့်တာအမှန်ပါ။
မဖြစ်ပေါ်လာသေး ကြိုလည်းမသိနိုင်တဲ့ ကိစ္စတွေကို ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံနေတာဟာ ဘာအကျိုးမှ မပေးနိုင်ပါဘူး။ အဓိကအရေးကြီးတာဟာ ငလျင်ဘေးအန္တရာယ်ကို လက်ခံပြီး စနစ်တကျ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားခြင်း သာ ဖြစ်ပါတယ်။
မိမိ မိသားစု အတွက် ငလျင်လှုပ်လျှင်လုပ်ရမယ့် (Drop, Cover, and Hold On) လုပ်ဆောင်ရန် အလေ့အကျင့်ပြုလုပ်ထားတာမျိုးတွေတော့ သိထားသင့်ပါတယ်။
တရားဝင်လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွေက ထုတ်ပြန်တာ မဟုတ်တဲ့ တစ်ဦးတစ်ယောက်ဆီက ငလျင်လှုပ်ခတ်နိုင်တယ် အန္တရာယ်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အတည်မပြုနိုင်တဲ့ လူမှုကွန်ရက်သတင်းတွေကို စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မနေဖို့ပြောလိုပါတယ်။
~MASES
